Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Wurgstokjes In De Pauze
Spirits of Jeet Kune Do van Yu Ha

 Regisseur Yu Ha is van origine een succesvol dichter. Midden jaren negentig debuteerde hij met een onafhankelijke gemaakte film en in 2002 bereikte hij het grote publiek met Marriage Is a Crazy Thing, een bescheiden meesterwerkje over trouwen. Een jaar later stond het publiek in de rij om Spirits of Jeet Kune Do (ook bekend als Once Upon a Time in High School) te zien, een zeer persoonlijk verslag van het jaar 1978.

Het jaar 1978 was een jaar voordat dictator en president Pak Chŏng-hŭi (Park Chung-hee) door het hoofd van zijn eigen veiligheidsdienst werd vermoord, waarop Zuid-Korea onder de leiding van een veel bloeddorstiger generaal kwam te staan. De samenleving was met geweld doordrenkt: arbeiders werden met geweld aan het werk gehouden tegen schamele vergoedingen, dissidenten werden met geweld monddood gemaakt. En op school hielden de leraren de leerlingen met geweld in toom en hielden de sterkste leerlingen op hun beurt de overige studenten er onder met hun vuisten.

Tegen deze achtergrond vertelt scenarist en regisseur Yu Ha een autobiografisch verhaal, dat hij al eerder in essayvorm het licht heeft doen zien. Centraal staat de vriendschap tussen Hyŏn-su en U-shik. Hyŏn-su (Kwŏn Sang-u uit My Tutor, My Friend) is de goed lerende student die met zich met moeite staande houdt in het gewelddadige schoolmilieu, terwijl hij nota bene de zoon van een taekwŏndo-instructeur is. U-shik (Yi Chŏng-jin uit Bet On My Disco), daarentegen, is de charismatische en zeer goed vechtende zoon van een populaire actrice. De twee raken bevriend en het duurt niet lang voordat de bevallige Ŭnju zich bij hen voegt als het onderwerp van beider dromen.

Spirits of Jeet Kune Do heet niet voor niets naar de krijgskunst van Bruce Lee. Bruce Lee is op een bepaalde manier een altijd aanwezige grootheid in deze film. In een omgeving waar goed kunnen vechten van levensbelang is, is hij het vanzelfsprekende middelpunt van ieder jongensuniversum. Op een dieper niveau vertegenwoordigt hij de zelfverzekerdheid en onafhankelijkheid waar elke puber van droomt en zeker Hyŏn-su. Spirits of Jeet Kune Do heeft in bepaalde opzichten veel weg van zulke coming of age films as Stand By Me, The Breakfast Club of Dead Poets Society. Het gaat om tieners die in een niet bepaald vriendelijke omgeving moeten zien te overleven én op te groeien. Het gaat over vriendschap die op de proef wordt gesteld, het gaat over eerste liefdes. Maar wat Spirits onderscheidt van andere, vergelijkbare films is de bruutheid van het geweld die samen met de nostalgie naar zijn jeugd om de aandacht van de kijker wedijvert. De eerlijkheid waar bovendien het gevoelsleven van een puber in beeld wordt gebracht, maakt van bovengenoemde films goedbedoelde, maar ietwat naïeve en weinig realistische verhaaltjes. Het is geen wonder dat de zaal waarin ik de film zag, voor de helft gevuld was met middelbare scholieren en voor de andere helft met mannen van de leeftijd van de regisseur. Op een herkenbare, maar weinig voorspelbare wijze geeft Spirits een beeld van jongeren die opgroeien en zichzelf proberen te vinden.

De zeer sterke jonge acteurs zijn bijzonder goed gecast en kwijten zich voorbeeldig van hun respectieve taken. Daarbij komt nog het verrassende scenario van Yu Ha dat laveert tussen universeel herkenbare gebeurtenissen en onverwachte plotwendigen die de stijl en de voortgang van de film goed doen. De actiescènes zijn ook van de bovenste plank. Spirits is in Korea gepromoot als een film in de traditie van gangster cum buddy film  Friend, maar laat deze ver achter zich qua diepgang, geloofwaardigheid en uiteindelijk ook qua overtuigingskracht. Als Friend een Martin Scorcese-achtig epos is over personen die net allemaal iets larger than life lijken te zijn, is Spirit wellicht een film van echte mensen, compleet met grijstinten en al van iemand als Clint Eastwood. Maar zo'n vergelijking zou noch de regisseur noch de film zelf recht doen. Yu Ha is er in geslaagd een film te maken die een heel Koreaanse thematiek aansnijdt en die tevens universeel aanspreekt. Zien.