Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Welterusten, Meneer de President
The President's Last Bang van Im Sang-su

De laatste film van Im Sang Su (Girl's Night Out, Tears, A Good Lawyer's Wife) heeft in Korea nog voor de première ontzettend veel losgemaakt in Zuid-Korea. Im, die voornamelijk bekend is van films die over seks en relaties gaan, heeft met deze film een zeer politiek product afgeleverd. Het is namelijk een 'reconstructie' van de laatste nacht van president Park Chung Hee (Pak Chŏnghŭi) die Zuid-Korea van 1961 tot zijn moord in 1979 met ijzeren hand regeerde. Park werd uiteindelijk door het hoofd van zijn veiligheidsdienst neergeschoten tijdens een avondje drinken met enkele van zijn getrouwen en een paar mooie jonge dames.

Kritiek op Park is Zuid-Korea niet vreemd. De twee presidenten voor de huidige president waren allebei leidende dissidenten in de strijd tegen de militaire dictatuur. The President's Last Bang is echter geen directe, beargumenteerde kritiek op Park en zijn bewind. Het is een parodie die precies de vinger op de zere plekken weet te leggen. Directe kritiek zou nog wel te verteren zijn geweest voor Park's oude aanhangers en zijn dochter die nu de leider is van de conservatieve oppositie, maar Im onttrekt zich vaardig aan politieke retoriek en geeft de dode president het cinematische equivalent van een klap onder de gordel. Niet tegen te houden en ontzettend pijnlijk.

Park heeft nog steeds aanhangers, wat voornamelijk komt doordat hij Zuid-Korea tot een economische grootmacht heeft weten om te bouwen. Zijn inbreuken op de mensenrechten (en dat waren er nogal wat) worden meestal ook vergoeilijkt door te wijzen op zijn verdiensten voor de economie. Park's zwakke plek echter was zijn verleden. Zoals de meeste militairen van zijn generatie is Park zijn loopbaan begonnen in het Keizerlijke Japanse Leger. Collaboratie met de Japanse overheerser (van 1910 tot 1945) is nog steeds een van de grootste zonden voor Koreaanse politici. Recentelijk heeft een presidentskandidaat zijn kansen op winst nog zien verdwijnen toen bekend werd dat zijn vader bij de Japanse koloniale politie had gezeten. Im buit dit gegeven hilarisch uit door Park voor te stellen als een Japanofiel, iemand die vloeiend Japans spreekt (wat hij deed) en met plezier, die als hij dronken werd Japanse liedjes wilde horen en zingen en aan zijn zijde geisha's wilde hebben. Voor iemand die een groot deel van zijn legitimiteit als heerser baseerde op het bevorderen van Koreaanse cultuur en geschiedenis is zoiets natuurlijk dodelijk. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zodra Park's dochter lucht kreeg van deze film, zij naar de rechter stapte.

Nu kent Zuid-Korea vrijheid van de pers en in dat opzicht was Im niets te verwijten. Maar zijn gebruik van echte beelden van het Park-tijdperk is zijn film fataal geworden. De rechters oordeelden dat het gebruik van deze beelden de kijker op het verkeerde been kan zetten en kan doen laten denken dat het hier om een documentaire gaat en niet om een artistieke uiting. Deze beelden moesten dan ook verwijderd worden uit de film die vervolgens vertoond werd met maar liefst vier minuten zwarte beelden zonder geluid op de plek waar de documentairebeelden zaten. 

Wat is er over van de film na deze censuur? Een film die voor het Koreaanse publiek zowel hilarisch als af en toe schokkend zal zijn. Collaboratie met de Japanse kolonisator is nog steeds het grootste taboe voor Koreaanse publieke figuren en de manier waarop de regisseur Park met veel plezier vieze moppen in het Japans laat vertellen is in deze context memorabel. Voor de rest is het een capabel geacteerde film, die echter alleen tegen de hierboven geschetste achtergrond tot zijn recht komt. Als de politieke lading weg zou worden gesneden, blijft er niet veel van over. En dat is jammer, want Im is een capabele regisseur die ook als hij niet met topakteurs werkt (hier met name Han Sŏk-kyu uit Shiri,  Double Agent, Green Fish, No. 3, Christmas in August en Paek Yun-shik uit Save The Green Planet, The Reconstruction Of A Crime) bijzondere films maakt. Hier lijkt hij toch ietwat onder de indruk te zijn geweest van wijlen president Park en duikt The President's Last Bang niet de diepte in .