Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Over Spastische Verlamming, Autisme en De Liefde
Oasis van Yi Ch'ang-dong

Yi Ch'ang-dong (Lee Chang-Dong) is een zeldzame regisseur. Van origine is hij een schrijver die pas rond zijn veertigste zijn eerste film afleverde. Yi is van huis uit schrijver; zijn eerste uitstapjes in de filmwereld gingen dan ook om het verfilmen van zijn verhalen. Zo is To The Starry Island (1993) van regisseur Pak Kwang-su op een script van Yi gebaseerd. Het filmmaken trok hem blijkbaar aan, want in 1997 maakte hij zijn cinematografisch debuut met het bejubelde Green Fish. Na Green Fish (1997) en Peppermint Candy (2000) is Oasis de derde film die Yi als regisseur maakte. Het is waarschijnlijk uniek dat al zijn films tot nu toe als meesterwerkjes zijn onthaald en de lofuitingen bij elke nieuwe film groter worden .

Yi,die heden ten dage helaas zijn tijd doorbrengt als minister van cultuur in Korea, heeft een prachtige film afgeleverd met Oasis. Oasis bezit alle kenmerken van een Yi Ch'ang-dong film: strak  gemonteerd en geregisseerd, de duidelijke aanwezige stem van de regisseur, zeer teruggehouden gefilmd, gekenmerkt door subliem acteerwerk en het is wederom een film die het de kijker zeker niet makkelijk maakt. Yi gelooft niet zo in de film als escapistisch medium. Sterker nog, men zou kunnen beweren dat de realiteit als een escapistisch medium dient voor de pessimistische kijk op de wereld die de films van Yi ten toon spreiden. Yi is echter meer dan een doorsnee zwartkijker, zijn kijk op zaken laat zich niet makkelijk ontkennen.

Het verhaal van Oasis is een eigenlijk een a-typisch Yi Ch'ang-dong verhaal. Yi is gek op maatschappijkritische verhalen en historische achtergronden, maar daar is in Oasis op het eerste gezicht weinig van terug te vinden. In plaats van een maatschappelijk drama tegen de achtergrond van de urbanisatie zoals Green Fish of het weinig opbeurende verhaal van de ondergang van een man in het Korea van de laatste twintig jaar, is Oasis een melodrama. Het melodrama is, zoals bekend, bij uitstek een Koreaanse specialiteit en het mag dan ook verrassend heten dat Yi dit genre aan heeft gepakt om zijn verhaal te vertellen. Dat verhaal gaat over Chong-du en Kong-ju ('prinses' in het Koreaans), de één een sociaal onaangepaste hork die net uit de gevangenis is gekomen, de ander een jonge vrouw die lijdt aan zware spastische verlamming. Beiden staan naast de maatschappij door hun respectieve 'gebreken'. Alhoewel niet expliciet in beeld gebracht, is het duidelijk dat de huidige egoïstisch maatschappij voortgebracht is door de ontwortelende en economisch exploderende maatschappijen die Yi in zijn eerdere films portretteerde.

Het verhaal is klassiek. Jongen ontmoet meisje, jongen en meisje worden verliefd, maar ze stuiten op weerstand van hun omgeving. De manier waarop Yi Ch'ang-dong dit echter uitwerkt bevestigt zijn status als de beste Koreaanse regisseur van dit moment. Geholpen door de adembenemende acteerprestaties van Sŏl Kyŏng-gu (Chong-du) en Mun So-ri (Kong-ju) schetst hij een sprookje van twee mensen die van elkaar komen te houden. Sŏl en Mun waren ook al te zien in Peppermint Candy, waarin hij de hoofdrol had en zij een belangijke bijrol als zijn oude geliefde. De chemie die toen aanwezig was, is ook weer van de partij in Oasis. Hun eerste ontmoetig, die uitloopt op een bijna-verkrachtig, is intens in al zijn onhandigheid en pijnlijk in al zijn intensiteit. De verdere uitdieping van hun relatie bezit een zeggingskracht die maar zelden te zien is op het witte doek.

De film maakt het de kijker zoals gezegd niet makkelijk. Sŏl is waarlijk tenenkrommend als de oud-gevangene die zich maar niet lijkt te willen aanpassen aan de maatschappij. De sympathie van de kijker ligt dan ook in eerste instantie bij zijn familie, die niet bijzonder blij reageert op zijn terugkomst. Mun, die naar eigen zeggen maanden met een gehandicapte vrouw heeft samen gewerkt om haar rol te kunnen spelen, is even overtuigend en ook dat maakt het de kijker niet makkelijk. Yi gebruikt geen kunstgrepen om de communicatie met haar makkelijker te laten verlopen. Langzaam (heel langzaam) maar zeker laten de twee hun menselijke gezichten zien, of liever gezegd, lukt het de kijker om twee mensen te zien in plaats van een irritante en onaangepaste oud-gevangene en een moeilijk communicerende, gehandicapte jonge vrouw met immer verwrongen gelaatstrekken.

Ondertussen krijgt de kijker nog heel wat maatschappijkritiek van Yi mee, die de hypocrisie van de Zuid-Koreaanse maatschappij (of eigenlijk van de maatschappij waar dan ook ter wereld) fijntjes laat zien. Maar dat is niet het belangrijkste, het mooiste of het ontroerendste aan deze film. Oasis slaagt erin om zonder politiek-correcte kreten twee heel erg menselijke mensen te laten zien en de liefde die zij voor elkaar voelen. Menige film over gehandicapten eindigt al gauw in gemakkelijk medeleven dat even lang duurt als de film zelf. Maar niets daarvan in Oasis; er zit helemaal niets gemakkelijks in deze film. En waar Peppermint Candy zeker nog gebonden was aan de Koreaanse context (en minder te waarderen is zonder kennis hiervan), is dat bij Oasis niet langer het geval. Deze film overstijgt de lokale situatie van af het eerste frame. In de context van de Koreaanse filmgeschiedenis kan Oasis wel eens een mijlpaal blijken te zijn. Het intense en niet bijzonder interessante navelstaren naar de eigen cultuur en geschiedenis van regisseurs als Im Kwŏn’taek heeft plaats gemaakt voor een invalshoek die ook voor mensen zonder enige kennis van Korea duidelijk herkenbaar

Oasis is zonder meer Yi's beste film en dat betekent heel wat. Het is een meesterwerk dat de vergelijking met welke andere film dan ook direct kan doorstaan. Het is een Koreaanse film als weinig andere, maar tegelijkertijd meer dan dat. Yi laat zijn kijkers een onschatbaar stukje onopgesmukte en niet-sentimentele menselijkheid zien en in ruil daarvoor mag hij het zijn kijkers zo moeilijk maken als hij zelf wil.