Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Film Zoals Film Moet Zijn
Old Boy van Park Chan-wook
 

 Pak Ch'an-uk (Park Chan-ook) is een duivelskunstenaar. Na de kaskraker JSA (2000) en het commercieel minder succesvolle maar even indrukwekkende Sympathy For Mr. Vengeance (2002) is hij terug met een film waar de stukken vanaf vliegen. Old Boy is gebaseerd op het intrigerende en beangstigende gegeven van een man die op een dag wordt ontvoerd en daarna zonder te weten waarom vijftien jaar lang in een privé-gevangenis doorbrengt waar hij voornamelijk Chinese dumplings te eten krijgt. Na vijftien jaar, als hij op het punt staat te ontsnappen, wordt Tae-su (Ch'oe Min-shik) plots vrijgelaten, weer zonder uitleg. In een vorig leven was hij een vervelend zakenmannetje met vrouw en dochter, nu is hij een op wraak beluste ex-gevangene die vijftien jaar lang lichaam en geest bij elkaar heeft proberen te houden door maar aan één ding te denken: wraak.

Thematisch is Old Boy duidelijk verwant aan Sympathy For Mr. Vengeance. In deze film vertolkte Song Kang-ho een vader die zijn dochter in een orgie van geweld wreekt, maar daar wel de onvermijdelijke prijs voor betaalt. De relaties tussen misdaad en straf, schuld en boete, inbreuk en wraak liggen in Old Boy een stuk minder duidelijk dan in Pak's vorige film, al zou het alleen maar zijn omdat Old Boy de ontrafeling van het mysterie van Tae-su's verleden als onderwerp heeft. Het visuele spektakel van Old Boy laat de kijker ook heel anders kijken naar het geweld en de persoonlijke ellende. De ingetogen en uitgebleekte manier van filmen van Sympathy For Mr. Vengeance verkleinde de afstand tussen de kijker en de film, terwijl de visuele pracht van Old Boy bij de kijker een heel ander gevoel van meebeleving opwekt. Het is duidelijk niet onze realiteit, zoals Sympathy  dat wel was, maar het is niettemin niet minder reëel. Alleen een meesterfilmer lukt het om in een kleine twee uur een alternatieve werkelijkheid op het doek te toveren. Pak Ch'an-uk slaagt er in en maakt duidelijk waarom hij op dit moment samen met collega-regisseurs Yi Ch'ang-dong (Lee Chang-Dong) en Pong Chun-ho (Bong Jun-ho) een onovertroffen Koreaans triumviraat vormt. Deze drie regisseurs zijn een belangrijke reden dat de Koreaanse film een enorme bloei doormaakt.

Old Boy is vanaf het eerste frame tot aan het laatste een adembenemende reis. Pak heeft in zijn eerdere films laten zien dat hij niet bang is om grote thema's aan te pakken en dat doet hij nu weer. Wraak, vergelding, liefde, trouw, verraad, berouw, opoffering; deze thema's liegen er niet om. Pak's aanpak liegt er ook niet om: moord, doodslag, martelingen en de vijftien jaar lange eenzame opsluiting waar de film mee begon. Centraal in dit verhaal staat de persoon van O Tae-su, galvaniserend gespeeld door Ch'oe Min-shik die met deze rol een serieuze gooi doet naar de status van Korea's beste acteur. De laatste scène waarin alles duidelijk lijkt te zijn geworden is er niet alleen een die visueel zo mooi is dat Kim Ki-dŏk (Kim Ki-duk) zich de haren uit het hoofd mag gaan trekken, het is er ook een die je door de gezichtsuitdrukking van Ch'oe nog lang zal heugen na het zien ervan.

Ch'oe ziet er er met zijn lange manen jonger, energieker en een stuk valser uit als hij uit zijn eenzame opsluiting komt dan hoe hij er er vijftien jaar eerder inging, wat goed past bij de extreem fysieke manier waarop hij wraak poogt te nemen. Wie heeft er zoveel geld betaald aan een stel zeer professionele en gewetenloze gangsters om hem vijftien jaar lang gevangen te houden? Het spoor leidt al snel naar een jonge miljonair die wordt gespeeld door Yu Chi-t'ae. Yu Chi-t'ae heeft al meerdere eervolle vermeldingen op zijn naam staan in prominente films (One Fine Spring Day, Into The Mirror, Ditto, Attack The Gas Station), maar dit is misschien wel de bekroning van zijn werk tot nu toe. Het is in ieder geval een ander soort rol dan hij gewend is. Meestal speelt hij rollen die in meer of mindere mate steunen op zijn klassiek knappe gezicht en zijn atletische fysiek, maar nooit heeft hij beide zo benut als in Old Boy. Er gaat een lichamelijke dreiging uit van zijn spel die zeer voelbaar is in de zaal. Als Yu Chi-t'ae de tegenspeler van Ch'oe Min-shik is, dan is Kang Hye-jŏng zijn medespeelster. Zij vergezelt Ch'oe op zijn zoektocht naar antwoorden en is beurtelings jong en kwetsbaar of hard en wijs.

O Tae-su's reis terug in zijn verleden op zoek naar antwoorden is verbluffend in beeld gebracht. De uitgebleekte kleuren van Sympathy hebben plaatsgemaakt voor harde kleurcontrasten die van het scherm afspatten. Werkelijk elke beweging is gechoreografeerd, maar zoals het een goede choreografie betaamt zonder een gevoel van natuurlijkheid te verliezen. Alles klopt in Old Boy, al zal het geweld veel kijkers afschrikken. Zoals gezegd creëert Old Boy zijn eigen realiteit en in die realiteit komt het geweld een stuk minder extreem over dan in  Sympathy. Desalniettemin is het geen film voor teergevoeligen.

Old Boy is film zoals film moet zijn. Er zijn genoeg punten om terechte kritiek op te geven, maar de film neemt je mee zijn realiteit in om je pas weer aan de deur van de werkelijkheid af te leveren als het laatste frame voorbij is. Meer nog dan Sympathy is dit een film die zijn eigen genre definieert en die met een ontstellende kracht op de kijker afkomt. Dit is één van de meest indrukwekkende films die ik ooit heb gezien en als ik niet al verslaafd was geweest aan films, en Koreaanse films in het bijzonder, dan zou ik het nu geweest zijn. Old Boy spreekt in zijn eigen idioom en voor wie wil luisteren heeft het heel wat te vertellen.