Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Wapperen met de vlag
Taegukgi van Kang Je-gyu

  In 2004 verbraken twee films kort na elkaar de bezoekersrecords. Eerst haalde Shilmido meer dan tien miljoen bezoekers en even later was het Taegukgi dat alle records aan gruzelementen sloeg. Taegukgi is gemaakt door blockbuster kanon Kang Je-gyu (Kang Che-gyu; eerder schuldig aan Shiri) die een neus voor succes heeft als een varken voor truffels.

Taegukgi is in alle opzichten een ambitieuze en grootschalige film. Productiekosten waren ongeëvenaard. Voor elke rol werd een topacteur genomen en elke scène werd nauwkeurig voorbereid. Een complete locomotief uit de jaren vijftig werd opnieuw gebouwd, toen bleek dat er niet zo snel een authentiek exemplaar voorhanden was. Straten uit jaren vijftig Seoul en Pyongyang werden gereconstrueerd en tot op de kleinste details is gelet om de film een zo authentiek mogelijk beeld te geven. 

Het thema is niet minder ambitieus. Na in Shiri de Noord-Zuid problematiek te hebben aangepakt, besloot Kang om in Taegukgi de Koreaanse oorlog zelf te behandelen. Door de ogen van twee broers, gespeeld door heart throbs Chang Tong-gŏn (Chang Dong-gon; Friend, Coast Guard) en Wŏn Bin (Won Bin; Guns and Talk) wordt de kijker onthaald op bijna drie uur minitieus gereconstrueerde veldslagen die het hele schiereiland bestrijken. Vergezeld door bombastische muziek, trekken de broers van Seoul naar Pusan in het zuiden om dan weer met het kerende oorlogstij naar het noorden op te trekken en Pyongyang te bereiken.

Kang heeft verklaard met zijn film een niet-ideologisch statement te willen neerzetten en dat is, zeker in het huidige klimaat van oorlogszuchtige retoriek, bewonderingswaardig. Daartoe concentreert hij zich op twee broers en hun lotgevallen. De oudste broer, gespeeld door Chang, probeert door zich zo heldhaftig mogelijk te gedragen zijn jongere broer te laten ontslaan uit het leger en hem zo te redden van de vreselijke gekte die de oorlog alras wordt. Dit persoonlijke verhaal dat gedomineerd wordt door het steeds minder te bevatten hysterische overacteren van Chang en het arrogante onbegrip van Won Bin ten aanzien van zijn broer, drukt de oorlog eigenlijk naar de achtergrond. In die zin is Kang er zeker in geslaagd een film vrij van ideologie te maken. Helaas resulteert dit in een onevenwichtige film die al het geld en het onderzoek dat erin is gestoken niet waar maakt.

Ondanks het vele werk dat in Taegukgi is gaan zitten, loopt de film al vrij snel vast op de extreme sentimentaliteit van het verhaal. Een spaakgelopen en tragische relatie tussen twee broers is een geliefd thema in de Koreaanse film, evenals het idee dat de oudste telg de jongeren koste wat het kost moet beschermen. Het was echter niet nodig geweest om deze film te bezwaren met zo'n dramatisch thema. Zoals Kang zelf laat zien in wat zeldzame krachtige momenten waarin duidelijk wordt dat het Zuid-Koreaanse leger evenveel gruweldaden heeft begaan als hun noordelijke tegestanders (zoals de scène met de onlangs tragisch overleden actrice Yi Eun-ju), is de Koreaanse oorlog als dramatisch genoeg. Zijn dramaturgische overdrijving werkt averrechts. In plaats van geschokt te zijn door de onmenselijkheid van de oorlog, beginnen de hysterische Chang en de kinderachtige Won op de zenuwen te werken, wat nog eens verergerd wordt door de onwaarschijnlijk bombastische muziek die alle spanning uit de oorlogsscènes om zeep helpt.

Gelukkig heeft Taegukgi ook positieve kanten. De decors zijn indrukwekkend. Het lijdt weinig twijfel dat de productie van Taegugki een labour of love geweest moet zijn. Alhoewel het mierzoete begin 1950 in Seoul een stuk mooier maakt dan het was, is het straatbeeld een lust voor het oog. Een ander pluspunt is dat ondanks de getormenteerde heroïek van Chang de regisseur op geen moment oorlog als zodanig verheerlijkt. De willekeur van de rondvliegende kogels laten weinig ruimte voor twijfel, als ook de gevolgen die de constante blootstelling aan gruwelijk geweld heeft voor normale menselijke contacten en relaties.

Met een wat rigoreuzere editing en wat minder sentiment had Taegukgi een goede film kunnen zijn over de Koreaanse oorlog. Nu is het aan de kijker om door de overvloed van pathos heen te waden en een glimp op te vangen van wat deze oorlog heeft aangericht op het Koreaanse schiereiland. Kang verdient zeker een compliment dat hij het heeft aangedurfd om de lukrake slachtpartijen van vermeende communisten door het Zuid-Koreaanse leger in zo'n publieksfilm aan te pakken. Deze scènes zijn dan ook het sterkst van de hele film. Maar het sentimentele verhaal, het constante overacteren, de bijna karikaturale portrettering van de noordelijke soldaten en de slecht passende muziek maken het moeilijk om door de brei heen de boodschap nog te zien.