Home
Filmbesprekingen
Boekbesprekingen
Agenda
Links

Hard-boiled in Bleke Tinten
Sympathy for Mr. Vengeance van Park Chan-wook

Pak Ch'an-uk (Park Chan-wook) scoorde in 2000 een enorme hit met het indrukwekkende Noord-Zuid drama Joint Security Area. Zijn volgende film Sympathy for Mr. Vengeance werd voor het verschijnen al omgeven door geruchten en verhalen. Met deze film zou Pak de eerste echte hard-boiled Koreaanse film hebben gemaakt. De website voor de film was veelbelovend. Strak vormgegeven deed deze inderdaad denken aan de Amerikaanse jaren '50 film noir waarin het alle personages het tegen het lot afleggen. De casting was ook om je vingers bij af te likken. Niet alleen keerde Song Kang-ho, Korea's beste filmacteur, terug, ook Shin Ha-gyun die naast Song indruk had gemaakt in Joint Security Area, zou een hoofdrol op zich nemen. De vrouwlijke hoofdrol zou bovendien gaan naar Pae Tu-na (Bae Doo-na) die zich na Barking Dogs Never Bite de reputatie van beste nieuwe actrice had verworven. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen.

Het succes van zijn vorige film had Pak de vrije hand gegeven bij het maken van zijn volgende film en die vrijheid nam hij met beide handen aan.  Sympathy for Mr. Vengeance was een verrassing voor zowel publiek als kritiek en voor een aanzienlijk deel daarvan geen bijzonder aangename. De film werd met zeer gemengde reacties ontvangen, maar, zoals vaker met films van echte topregisseurs, het was een film die geen kijker koud liet. Temidden van alle bejubelingen en verguizingen leek er niemand te zijn die zijn schouders ophaalde en vrolijk naar de volgende film ging.

Het verhaal van de film is eenvoudig. Het dochtertje van een succesvolle zakenman (Song Kang-ho) wordt ontvoerd door een doofstomme jongen met groen haar (Shin Ha-gyun) om een levensreddende operatie voor zijn zus te financieren. Hij wordt hierin bijgestaan door zijn links-radicale vriendin (Pae Tu-na). De zakenman gaat zelf achter de ontvoerders aan en als alles fout loopt en onschuldigen het leven laten, raakt iedereen betrokken in een spiraal van geweld. Het oorspronkelijke verhaal is door Pak zelf geschreven, nog voor zijn grote succes met JSA. Het is een bekend gegeven dat productiemaat-schappijen over het algemeen niet staan te springen om grimmige verhalen te verfilmen, maar na JSA kon Pak alles gefinancierd krijgen. Grimmig is Sympathy for Mr. Vengeance zeker geworden en alhoewel er geen verlies is geleden, werd het ook niet zo'n publiekslieveling als JSA.

Wie de film ziet, kan zich zonder veel moeite indenken waarom Sympathy for Mr. Vengeance geen publiekstrekker was. Het verhaal van een fout afgelopen ontvoering en de wraak van een getroffen vader is simpelweg te hard, zowel qua gebeurtenissen als qua wijze van filmen. Het eerste wat opvalt is de cinematografie. Sympathy for Mr. Vengeance is een prachtig uitgebleekte film met weinig camerabewegingen en weinig achtergrond-muziek, waardoor een bedrieglijke rust wordt gecreëerd. Bedrieglijk, want de geweldsscènes zijn extreem grafisch en talrijk in aantal.

Sympathy for Mr. Vengeance wordt gedragen door het uitmuntende en krachtige acteerwerk van alle drie de hoofdrolspelers. De bleke toonzetting van cameraman Kim Pyŏng-il (die momenteel terecht één van de meeste gevraagde cameramannen is) voorziet hen van een wereld waarin ook visueel weinig troost te halen is. Dat is wellicht het uiteindelijke thema van Sympathy for Mr. Vengeance: de onmogelijkheid van troost. Het geweld in de film kan de kijker makkelijk op een dwaalspoor brengen, maar waar het de regisseur om lijkt te gaan is te benadrukken dat al dit geweld voortkomt uit de hele concrete liefdes van de verschillende personages en niet uit hun afkeren.

De film is bijzonder licht opgenomen, maar de toon is zwart en grimmig. Liefde wordt geuit door middel van destructief geweld; zonde wordt met geweld vergolden, terwijl ook zij die geen zonde hebben begaan, moeten lijden onder de zonden van anderen. Sympathy for Mr. Vengeance biedt geen enkele troost en geen enkele uitweg. Het geweld is wellicht wat grafischer en effectiever in beeld gebracht dan in de gemiddelde actiefilm, maar is eigenlijk niet uitzonderlijk. Wat de film echt doet beklijven is de door acteurs, regisseur en cameraman met subtiele kracht gebrachte boodschap dat er ondanks alle bijna pijnlijk lichte beelden geen hoop is voor een mens. Geweld komt voort uit liefde en is als zodanig een onlosmakelijk deel van de condition humaine waaraan geen onsnappen mogelijk is. Wraak  is aan mij, zoals een letterlijkere vertaling van de titel zou luiden, en Song Kang-ho maakt de kijker heel duidelijk waarom dat zo moet zijn.

Sympathy for Mr. Vengeance is een film die je maar moeilijk uitzit. Het is niet zozeer het geweld waarover het merendeel van de kritiek is gevallen, alswel de totale afwezigheid van troost en hoop in een bijzonder mooi gemaakte film. Degenen die de film tot het einde afkijken worden echter beloond. Het is een film die beklijft omdat Pak er in geslaagd is de film een zeggingskracht te geven die je maar zelden tegenkomt. Vrolijk word je er niet van, maar Sympathy for Mr. Vengeance staat als een huis. Of het de eerste hard-boiled film in Korea is, betwijfel ik, maar dat maakt weinig uit. Films als dit bepalen hun eigen genre.